Blog
ดูนกฉบับงบน้อย : วิธีใช้มือถือถ่ายนกให้คมชัด ไม่สั่นไหว ด้วยเทคนิค Digiscoping
DIGISCOPING : ถ่ายภาพนกง่าย ๆ ด้วย Smartphone สำหรับมือใหม่สายลอง จบภาพสั่นไหวขณะดูนก ด้วยอุปกรณ์เสริมทุนแรงสุดประหยัด หลักร้อยถึงหลักพันต้น ๆ เท่านั้น !!
หลายคนที่เริ่มเข้าวงการ “ดูนก” มักจะเจอปัญหาเดียวกันคือ เมื่อเห็นนกสวย ๆ หรือนกหายาก ก็อยากจะเก็บภาพหลักฐานนั้นไว้เพื่อมาชื่นชมย้อนหลัง แต่พอหันไปมองราคากล้องโปรฯ เลนส์เทเลโฟโต้ตัวยักษ์ที่ราคาทะลุหลักหมื่นหลักแสน ก็อาจจะทำให้ถอดใจได้ง่าย ๆ
แต่รู้หรือไม่? ในปี 2026 นี้ กล้องสมาร์ทโฟนที่เรามีอยู่ในมือนั้นมีประสิทธิภาพสูงมาก หากเรามีอุปกรณ์เสริมเล็กน้อยที่เรียกว่า Smartphone Adapter มาช่วยเชื่อมต่อมือถือเข้ากับกล้องส่องทางไกล เราก็จะสามารถถ่ายภาพนกที่เจอให้สวย คมชัด และดึงระยะซูมได้มหาศาลในราคาที่ประหยัดกว่าหลายเท่าตัว ด้วยเทคนิคที่เรียกว่า Digiscoping
อุปกรณ์สำคัญสำหรับมือใหม่ ในงบประหยัด
การจะเปลี่ยนมือถือให้เป็นกล้องถ่ายนกคุณภาพสูง คุณไม่จำเป็นต้องซื้อของแพงที่สุด แต่ต้องเลือกของที่ตอบโจทย์ด้านการใช้งาน ดังนี้
1. กล้องส่องทางไกลสองตา (Binoculars) หรือ กล้องตาเดียว (Spotting Scope) : แนะนำกำลังขยายเริ่มต้น 8 - 10 เท่า และหน้าเลนส์ตั้งแต่ 42 mm ขึ้นไป จะเหมาะกับการถ่ายภาพ หรือ ถ้าหากว่ายังไม่มีกล้องส่องทางไกลในมือ แล้วไม่รู้ว่าจะต้องเลือกกล้องยังไงให้ภาพที่จะถ่ายได้ออกมาสว่าง คมชัด เหมือนมองด้วยตาเปล่า สามารถเข้าไปศึกษาเพิ่มเติมเกี่ยวกับเลนส์ที่มีผลโดยตรงกับภาพได้ที่ บทความ Optics Matter : เลือกเลนส์อย่างไร ให้ภาพสด คมชัด โดนใจสายลุย
2. ตัวจับมือถือ (Smartphone Adapter) : ช่วยยึดมือถือเข้ากับกล้องส่องทางไกล โดยจะต้องมีช่องที่เว้นไว้ให้เลนส์ของกล้องมือถือสามารถจ่อตรงกับเลนส์กล้องส่องทางไกลได้พอดิบพอดี เป็นอุปกรณ์ที่สำคัญมากในการช่วยทุ่นแรงและลดแรงสั่นสะเทือนขณะกดถ่ายรูป
3. ขาตั้งกล้อง (Tripod) : ถ้าเรายิ่งซูมไกล ภาพก็จะยิ่งสั่นไหวมาก การมีขาตั้งเพื่อยึดให้กล้องส่องทางไกลอยู่กับที่ จะช่วยให้ภาพนิ่งสนิทและโฟกัสเข้าจุดได้ง่ายขึ้น ซึ่งถ้าต้องการความคล่องตัว ควรเลือกขาตั้งกล้องที่มีน้ำหนักเบาเป็นหลัก เพื่อลดภาระทางกายในการที่ต้องแบกของหลายอย่างในทริปเดียว
4. ที่ยึดขาตั้งกล้อง (Binocular Tripod Adapter) : สำหรับกล้องสองตา คุณจะต้องมีตัวช่วยสำหรับยึดกล้องเข้ากับขาตั้งให้มั่นคง เนื่องจากกล้องส่องทางไกลสองตาขนาดกลางไปจนถึงขนาดใหญ่ มักมีเกลียวติดตั้งอยู่ด้านหน้าตรงแกนกลางของตัวกล้อง (ด้านเดียวกับหน้าเลนส์) ทำให้ไม่สามารถยึดตัวกล้องเข้ากับขาตั้งได้โดยตรง เรียกได้ว่าเป็นอุปกรณ์ที่จำเป็นต้องมาคู่กันเสมอกับขาตั้งกล้อง
แล้วสรุปต้องมีอุปกรณ์ทั้งหมดนี้เลยมั้ย?
ต้องบอกก่อนเลยว่า พฤติกรรมการดูนกและพละกำลังของแต่ละคนนั้นไม่เท่ากัน อีกทั้งอุปกรณ์ที่ต้องมีก็ขึ้นอยู่กับว่าเราใช้กล้องส่องทางไกลแบบไหนด้วย
ถ้าเป็น - สายสำรวจ เดินป่า เน้นคล่องตัว
- Smartphone Adapter : จำเป็นมาก เพราะการถือมือถือจ่อเข้ากับเลนส์กล้องส่องทางไกลด้วยมือเปล่ามันกินกำลังมาก นอกจากว่ากำลังแขนจะแข็งแรงมาก ๆ เพราะนอกจากต้องยกแล้วต้องเกร็งให้เลนส์ตรงกัน แล้วยังต้องกดถ่ายอีก แต่ถ้าจับมือถือยึดติดกับกล้องส่องทางไกลไปเลย จบ ง่ายขึ้น
- Tripod : ไม่จำเป็นมาก ถ้าเน้นยกขึ้นถ่ายเป็นช่วง ๆ ระหว่างเดิน แต่ถ้ามีบางช่วงที่อยากอยู่กับที่สักพักก็นำมาใช้ร่วมกันได้ ทำให้ถ่ายภาพได้ง่ายขึ้น
- Binocular Tripod Adapter : ไม่จำเป็นเลยถ้าใช้กล้องส่องทางไกลตาเดียว และไม่ได้ใช้ Tripod
- สรุป : ซื้อแค่ Smartphone Adapter ตัวเดียวก็จบแล้ว แต่ต้องยอมรับว่าภาพอาจจะสั่นตามจังหวะการหายใจ หรือ มือสั่นได้ หากต้องยกกล้องขึ้นมาถ่ายเป็นเวลานานจนเกิดความเมื่อยล้าขึ้น
ถ้าเป็น - สายตั้งหลัก ส่องนกนิ่ง ๆ ไม่ย้ายที่บ่อย
- Smartphone Adapter : จำเป็นมาก
- Tripod : จำเป็นมาก ถ้าตั้งกล้องส่องนกนาน ๆ ยังไงก็ขาดขาตั้งกล้องไปไม่ได้อยู่แล้ว ช่วยให้ทั้งกล้องส่องทางไกลและมือถือนิ่งสนิทได้มากที่สุดเลย
- Binocular Tripod Adapter : จำเป็นต้องมี เพื่อให้กล้องสองตายึดกับขาตั้งได้ แต่ถ้าใช้กล้องตาเดียวไม่ต้องใช้เลย
- สรุป : ต้องมีครบทั้ง 3 อย่าง เพื่อให้ได้ภาพที่ "นิ่งสนิท" ถ้าใช้กล้องส่องทางไกลสองตา
สำหรับ - กล้องส่องทางไกลตาเดียว
- ซื้อแค่ Smartphone Adapter ยึดกล้องตาเดียวกับมือถือ สำหรับสายเดินป่า / สำรวจ หรือ ใช้ Tripod ยึดกับกล้องตาเดียวร่วมด้วย สำหรับการตั้งหลักอยู่กับที่
เทคนิคการถ่ายภาพนกด้วยมือถือ ให้คมชัด
1. เรื่องการกดโฟกัสก่อนกดถ่าย ทุกคนคงรู้กันอยู่แล้ว แต่จะสะดวกกว่ามั้ยถ้าใช้ รีโมทชัตเตอร์ เพราะการแตะหน้าจอเพื่อกดชัตเตอร์อาจทำให้ภาพสั่นไหวเล็กน้อย แนะนำให้ใช้รีโมทบลูทูธ หรือสายหูฟังที่มีปุ่มกดเสียงแทนการสัมผัสเครื่องโดยตรงจะให้ความคมชัดมากขึ้น แต่ถ้ามือถือใครมีกล้องเทพ ๆ แล้วไม่ต้องกังวลตรงส่วนนี้ก็จะลดการพลังงานไปได้อีก เพราะถ้าเปิดบลูทูธก็จะกินแบตฯ มือถือเพิ่มขึ้นอีกส่วนนั่นเอง
จากวีดีโอจะเห็นได้ว่า ช่วงวินาทีแรก ๆ ของวีดีโอนั้นภาพจะสั่นเล็กน้อย เกิดจากการเอานิ้วจิ้มเพื่อกดถ่ายนั่นเอง ถึงแม้ว่าคุณจะใช้อุปกรณ์ Digiscoping ครบชุดและตั้งกล้องจนนิ่งสนิทแล้วก็ตาม
2. ระยะสบายตา (Eye Relief) : กล้องแต่ละรุ่นจะมี ระยะส่องภาพ ที่ไม่เท่ากัน ถ้าเป็นรุ่นที่มีค่า Eye Relief สูง จะสามารถปรับระยะห่างระหว่างเลนส์มือถือกับเลนส์กล้องได้เยอะ ถึงแม้ภาพจะแคบลงเวลาติดตั้ง Adapter ที่มีรูขนาดเล็กและปรับระยะห่างไม่ได้
ซึ่งกล้องบางรุ่นอาจจะได้มุมมองภาพที่แคบมากจนเกินไป ต้องจ่อเลนส์มือถือติดกับเลนส์กล้องตรง ๆ ถึงจะสามารถเห็นภาพกว้างได้เต็มวง ดังนั้นการเลือก Adapter ยึดมือถือ อาจต้องคำนึงในส่วนนี้ด้วยถ้าต้องการให้เลนส์มือถือถ่ายภาพได้กว้างเท่ากับที่ใช้ตาจริงส่อง แต่โดยส่วนมากถ้าใช้กล้องขนาดไม่ต่ำกว่า 8x42 ยังไงก็ได้ Eye Relief ที่เหมาะสมกับการติดตั้ง Smartphone Adapter
จากภาพด้านล่าง เป็นกล้องสองตา 10x42 มีค่า Eye Relief อยู่ที่ 18mm ติดตั้งกับ Smartphone Adapter ที่มีช่องมองภาพ 16 mm จะเห็นได้ว่าภาพที่ได้มีมุมมองที่แคบลงจากความกว้างที่จำกัดคือ 16 mm แต่ยังคงถ่ายภาพได้คมชัด ภาพไม่แคบมากจนเกินไป แต่ถ้ากล้องมี Eye Relief สั้นกว่านี้ มุมมองภาพจะจำกัดจนภาพมืดและแคบกว่า
แนะนำอุปกรณ์ Digiscoping สำหรับนักดูนกมือใหม่
Celestron NexYZ : รุ่น 3 แกนยอดนิยม เป็น "ตัวจบ" สำหรับคนที่ต้องการความแม่นยำสูง เพราะปรับได้ 3 แกน X-Y-Z
แนะนำ : สำหรับใช้กับ กล้องตาเดียว (Spotting Scope) หรือกล้องสองตาขนาดใหญ่ เพราะต้องมีพื้นที่ให้ปรับกลไก X-Y-Z
ข้อควรระวัง : กลไก X-Y-Z จะค่อนข้างใหญ่และเทอะทะ ถ้าใช้กับกล้องสองตาขนาดกลาง ปุ่มหมุนอาจจะไปเกะกะกับขาตั้งกล้องได้ง่าย ส่วนที่หนีบกล้องก็อาจใหญ่ไป ทำให้ไปชนกับเลนส์ตาอีกข้าง อีกทั้งยังหนีบให้ตั้งตรงได้ยากกว่าด้วย แต่ถ้าไม่ได้กังวลว่าเลนส์มือถือต้องตั้งตรงแนวเดียวกับกล้อง แนะนำให้เอากล้องในมือไปลองที่ร้านก่อนตัดสินใจ
Apexel APL-F002X : รุ่น All-rounder ติดตั้งง่าย
แนะนำ : เป็นรุ่นที่หยิบใช้ได้บ่อยสำหรับสายเดินป่า ใช้กับกล้องขนาดกลางได้สบาย ไม่เทอะทะ นอกจากติดตั้งง่าย จุดเด่นของมันก็คือ "หมุนได้" ไม่ว่าจะเป็นแนวตั้งหรือแนวนอน ก็หมุนเปลี่ยนมุมได้ทันทีโดยไม่ต้องถอดเข้าออก ใช้ได้ดีทั้งกับกล้องตาเดียวและกล้องสองตา เป็นตัวเลือกที่สมดุลที่สุดระหว่างราคาและความสะดวก
ข้อควรระวัง : ช่องสำหรับเลนส์มือถือจะมีระยะห่างระหว่างกล้องอยู่ที่ 8 mm และมีขนาดช่องล้อมรอบเลนส์ที่จำกัดมุมมองภาพ คือ 16 mm ดังนั้นถ้าใช้กับกล้องส่องทางไกลขนาดเล็กและมีค่า Eye Relief สั้น จะทำให้ได้มุมมองภาพที่แคบลงกว่าที่ตามองเห็นมากเกินไป ดังนั้นสำหรับการถ่ายภาพผ่านกล้อง แนะนำให้ใช้กล้องตั้งแต่ขนาด 8x42 ขึ้นไป และมีค่า Eye Relief ไม่ต่ำกว่า 16 mm
แนะนำ : สำหรับกล้องสองตาแบบ Porro การติดตั้งจะง่าย เพราะมีพื้นที่ตรงกลางระหว่างกระบอกเลนส์ทั้งสองข้างเยอะ และด้วยความที่ Celestron Tripod Adapter มีปุ่มล็อคยาว ทำให้หมุนล็อคได้ง่าย ถนัดมือ
ข้อควรระวัง : ถ้ากระบอกเลนส์ทั้งสองข้างบีบเข้ามาเยอะมากและมีแกนกลางที่อยู่ลึก ทำให้พื้นที่ในการหมุนล็อคแคบไปด้วย จะใช้งานลำบาก ซึ่งมักพบปัญหานี้ได้จากกล้องสองตาแบบ Roof ที่โครงสร้างจะตรงตั้งแต่เลนส์ตาไปจนถึงเลนส์วัตถุ ยิ่งถ้าหน้าเลนส์ใหญ่มาก ระยะห่างก็จะยิ่งแคบลง อาจต้องใช้อุปกรณ์ที่ดึงล็อคได้จากด้านบนหรือเป็นอุปกรณ์ล็อคแบบ Clamp แทน
จะเห็นได้ว่า การถ่ายภาพนกไม่จำเป็นต้องเริ่มที่กล้องโปรหลักหมื่นหลักแสนเสมอไป เพียงแค่ต้องเข้าใจเทคนิคการใช้ Adapter ร่วมกับกล้องส่องทางไกลแต่ละแบบ และเลือกอุปกรณ์ให้เหมาะกับการใช้งานของคุณ ไม่ว่าจะเป็นรุ่นเน้นละเอียดอย่าง NexYZ หรือรุ่นคุ้มค่าอย่าง Apexel คุณก็สามารถเก็บภาพความประทับใจของธรรมชาติไปอวดเพื่อน ๆ ได้แล้ว !!
ช้อปกล้องส่องนก และอุปกรณ์ Digiscoping
ที่ยึดมือถือกับกล้องทุกชนิด APEXEL รุ่น APL-F002 / APL-F002X
Price range: ฿490.00 through ฿650.00
